Coruñeses:
Murió ayer el ilustre escritor, historiador y publicista D. Manuel Murguía, llamado por antonomasia el Patriarca de las Letras Gallegas.
Su muerte representa la pérdida de un gran hombre, de un hombre-cumbre, símbolo de la Galicia intelectual.
No se trata de un político de altura ni de una personalidad creada en torno de intereses materiales, sino de una figura excelsa, que había tomado su inmenso relieve de las prerrogativas del talento y de los privilegios de la cultura.
Y Galicia debe hoy vestir de luto.
La Coruña, donde residía y se crió el Sr. Murguía y donde recibirá sepultura el cadáver de éste, debe rendir al finado el póstumo homenaje que merecen los hombre que dejan de su vida hondo surco intelectual y estela profunda de su labor.
Espero, pues, que el vecindario hará a la memoria del Sr. Murguía la ofrenda de su amor y de su admiración, enlutando los balcones al paso del entierro y concurriendo a este acto en manifestación popular que refrende el sentimiento que su muerte le produce.
Coruñeses: murió el Patriarca de las Letras Gallegas, el Sr. Murguía. Honrad al finado, y honrándole, honraréis a Galicia, que hoy pierde la más alta personalidad de su valer.
La Coruña, febrero 2 de 1923
Esta é a alocución coa que o alcalde D. Francisco Ponte Blanco se dirixiu aos veciños da Coruña o día do pasamento de Murguía.
Sobre a figura de Murguía, falarei máis adiante.
Compostela, 21 de xaneiro de 2008.
A comunidade educativa galega, o estudantado galego dálle unha lección aos “iñorantes
e féridos e duros, imbéciles e escuros” que queren que a nosa lingua despareza da face da terra. Todos Queremos Galego.
Noticias en:
GUERRA
E entonces foi a guerra…
Pais contra fillos
e fillos contra pais.
Veciños contra veciños
e irmáns contra irmáns.
Pobo, que foi do pobo?
O pobo deixou de ser
patria, que é da patria?
a patria acaba de morrer.
A xente, onde vai a xente?
Algunha seguirá en pé
Os nosos, como están?
Os nosos n’os volves ver.
A terra era un mar de sangue
e o sangue non era azul,
Amarelo, amarelo o medio
vermello o norte e o sur.
Gañadores desta guerra?
Gañar ninguén gañou.
Perderon todos logo?
… e a guerra rematou.
No 60º cabodano do pasamento de Castelao, aínda
“A nosa Terra non é nosa, rapaces”
Foto tirade de: Clica aquí
“Para Piñeiro, o galeguismo viña a ser ‘a identificación con Galicia como realidade total’, peor esa realidade entendía el que pola súa complexidade, moitas veces incluso contradictoria, era necesariamente susceptible de ser interpretada de maneiras políticas diferentes, o que excluía, por principio, calquera tipo de uniformidade ideolóxica. Ademais, a experiencia da República, que por encerrar o galeguismo nun só partido obrigaba a este a someter o propio ideario á confrontación con outras forzas, aconsellaba máis ben a táctica contraria, é dicir, acadar a galeguización de todos os demais, de maneira que o galeguismo como tal se convertese nunha conciencia ética de todos os galegos, mesmo por iso asumible por todas a ideoloxías.” (Páx 89)
“Os galeguistas poderemos estar ou non conformes cos programas políticos e sociaes dos partidos máis dispares, dende a extrema direita ó máis avanzado esquerdismo; do que non podemos abdicar é do emprego da Fala, cos que non podemos transixir é cos centralistas do idioma. Ser galeguista obriga, por enriba de todo, a pensar, a obrar, a bailar, a producirse e a falar en galego”
Ben-Cho-Shey, pseudónio de Xosé Ramón Fernández Oxea. Artigo “Encol da Fala” (Páx. 121)
“Creo que los galleguistas son, por ejemplo, en su peor sentido, esos poétas vernáculos que nos insultan o poco menos a los gallegos que escribimos en castellano, es decir, en español. La gallega es una lengua muy bonita, sin duda, y muy difícil, pero como medio actual de expresión no me parece la más apropiada ni tampoco la única”
Daniel Sueiro. “Gallegos, un poco de frivolidad” 1961
Os tres textos están tirados do libro Ramón Piñeiro, ou a reinvención da cultura galega de Xesús Alonso Montero.
Estaba a piques de rematar
aquel día insignificante.
Era un día común
dunha terra calquera
nun ano indeterminado.
A todo isto,
eu son un humano xenérico.
Naquel instante insignificante,
naquel momento común,
indeterminado,
xenérico,
vino.
Alí estaba,
envolto pola áurea do atardecer.
Alí estaba,
rebosando experiencia e sabedoría.
-Eu son todo e non son nada,
(comezou a dicir),
eu son unha forza.
A forza que venceu o repouso total.
Eu son a causa.
O ser pode deixar de ser,
pode ser esquecido,
pero a forza vivirá por sempre.
A forza
é inmortal,
vive eternamente
nos efectos
que son consecuencia dela.
Mira, eu non son nada,
pero todo o que ves,
todo o que é,
poder ser porque houbo antes unha causa,
unha forza que puxo a maquinaria a funcionar.
E ti quen ves sendo? –preguntoume.
E eu, que non era nada,
decidín daquela
ser forza, ser causa.
ESTADO DE EXCEPCIÓN, ESTADO DE SITIO E ESTADO DE ALARMA
Son moitas as veces que oímos ou empregamos as palabras estado de excepción, estado de sitio ou estado de alarma, pero sabemos realmente que queren dicir? Sabemos que dereitos poden suspenderse en cada unha destas situacións? Esta recompilación (tomada duns apuntes para oposicións) pretende clarificar estes conceptos.
É no capítulo V da Constitución Española, “Da suspensión dos Dereitos e Liberdades”, artigo 55, e no artigo 116 onde se trata este asunto.
DEREITOS QUE PODEN SUSPENDERSE EN ESTADO DE EXCEPCIÓN:
Art.17.1: Dº á liberdade e á seguridade persoal.
Art.17.2: Dº a que a detención preventiva non supere as 72 horas.
Art.17.4: Dº de “habeas corpus”.
Art 18.2: Dº á inviolabilidade do domicilio.
Art 18.3: Dº ao secreto das comunicacións.
Art.19: Os dereitos de libre elección de residencia, de liberdade de circulación e de liberade de entrada e saída de España.
Art.20.1,a): A liberdade de expresión e difusión do pensamento.
Art.20.1,d): O dereito a comunicar ou recibir libremente información e o dº á cláusula de conciencia.
Art20.5: A garantía xudicial do secuestro previo de publicacións.
Art.21.1: O dº de reunión pacífica.
Art.21.2: O dº de manifestación.
Art.28.2: O dº de folga.
Art.37.2: O dº de traballadores e empresarios a adoptar medidas de conflito colectivo.
“O estado de excepción será declarado polo Goberno mediante decreto acordado no Consello de Ministros, previa autorización do Congreso dos Deputados. A autorización e proclamación do estado de excepción deberá determinar expresamente os efectos do mesmo, o ámbito territorial ao que se estende e a súa duración, que non poderá superar os trinta días prorrogábeis por outro prazo igual, cos mesmos requisitos.” (Art.116.3)
ESTADO DE SITIO
Poden ser suspendidos todos os dereitos mencionados en relación co estado de excepción e ademais os dereitos e garantías xudiciais que o artigo 17.3 recoñece a toda persoa.
“O estado de sitio será declarado pola maioría absoluta do Congreso dos Deputados, a proposta exclusiva do Goberno. O Congreso determinará o seu ámbito territorial, duración e condicións.” (Art.116.4)
ESTADO DE ALARMA
En estado de alarma NON se pode suspender ningún dereito. “Este será declarado polo Goberno mediante Decreto acordado no Consello de Ministros por un prazo máximo de quince días, avisando ao Congreso dos Deputados, reunido inmediatamente ao efecto e sen cuxa autorización non se poderá prorrogar ese prazo. O decreto determinará o ámbito territorial ao que se estenden os efectos da declaración.” (Art.116.2)
Ademais o artigo 116 comenta:
“Non poderá procederse á disolución do Congreso mentres estean declarados algúns destes tres testados, quedando automaticamente convocadas as Cámaras e non estivesen en período de sesións. O seu funcionamento, así coma o dos demais poderes constitucionais do Estado, non poderán interromperse durante a vixencia destes estados. Disolto o Congreso ou expirado o seu mandato, se se produciran algunha das situacións que dan lugar a calquera destes estados, as competencias do Congreso serán asumidas pola súa Deputación Permanente.” (Art.116.5)
“A declaración dos estados de alarma, de excepción e de sitio non modificarán o principio de responsabilidade do Goberno e dos seus axentes recoñecidos na Constitución e nas leis.” (Art.116.6)
Porque se lle dedicou o día das Letras este ano.
Porque hai un descoñecemento enorme de como da “nada” da posguerra xurdiu todo o que é a cultura galega hoxe.
Porque quero, gosto e dame a gana de recomendar este tocho de libro (400 páxinas) que se le moi ben:
Ramón Piñeiro ou a reinvención da cultura galega, de Xesús Alonso Montero (Ed. Galaxia)
A OPORTUNIDADE PERDIDA DA “ESQUERDA TRANSFORMADORA”
Despois desta crise que chegou, convive con nós, parece que tocou fondo e comeza a marchar, que autocrítica ten que facer a chamada “esquerda transformadora”?
A esquerda transformadora sempre falou dunha crise sistémica, non só económica. Así falaban de crise enerxética, crise financeira, crise ecolóxica, crise social… Tamén dicían que a crise era unha oportunidade para que a súa mensaxe antisistema chegase á maioría da sociedade e a clase obreira comezase a transformación deste sistema capitalista caduco nunha orde social máis xusta.
Mais, a miña experiencia persoal dime que no pobo so callou a idea de crise económica e que non se logrou que “as outras crises” penetrasen no subconsciente da cidadanía. A esquerda transformadora debe afinar logo os seus mecanismos para influír na opinión pública se quere que algún día sexa o solpor desta orde social inxusta que escraviza física e psicoloxicamente á inmensa maioría da poboación mundial.
Dúas pesetas
Catro versiños, esquirtos
por un poeta gallego,
podedes ler… si soltades
dúas pesetas do peto.
¿Tesmés, cicáis, que os versiños
sexan floxos?… ¡Non por certo!
¡Xuro n’hai bardo que os faga
coma iles no mundo enteiro!
Xa que non hai quen os gabe,
heinos de louar eu mesmo:
os versos son non plus ultra,
pro sin cartiños… ¡n’hai versos!…
Así rezaba a contraportada do libro que vos vou presentar. “Frangullas” o primeiro dos catro tomos dunha serie chamada “Rimas da Terra” (os outros son “Lira Gallega y Frores Murchas”, “Fume que foxe y A Musa da Terra” e “Latexos”). Este libro chegou a min no Nadal do ano 2007, un agasallo do bo amigo Julio Vigil. Obra do poeta pontevedrés José Rey-González, este libro chamoume moito a atención. En primeiro lugar por ser esta un volume orixinal (é a terceira edición, que está data do 1928) e por ser dun poeta do que nunca oíra falar. Así compráceme saber que me acho ante unha obra quizais descoñecida e da que nin sequera sei se chegou aos nosos días, se quedan moitos volumes dela ou se o nome do seu autor non quedou perdido na encrucillada da Historia. Os poemas lembran o estilo de Cantares gallegos polo seu corte popular aínda que son bastante diferentes no que á ortografía se refire. E esta unha obra na que se poden apreciar claramente as características principais dese galego de preguerra falto dunha norma ortográfica: popularismos, dialectalismos, castelanismos, arcaísmos, complicado uso de guións, apóstrofos, diéreses… En canto aos temas predominan os poemas no que se fala do sentido da vida, do paso do tempos, da morte, pasando por outros de carácter amoroso ou popular. Aí vos vai unha escolma de dita obra, “Frangullas” de José Rey-González.
POLVO E FUME
Todo é polvo, todo é fume,
polvo e fume evos a vida:
ven o vento, sopra un pouco
e… ¡fuxe todo en siguida!
COPRAS
N’hai língoa com’a gallega:
¡ela é tan tenra, tando doce,
que paresce língoa d’ánxeles,
mais ben que fala dos homes!
Non quixera que os meus ollos
visen mais chau que Galicia,
nin ouísen meus ouídos
outra língoa que ista língoa.
[…]
¡SOYA!
¡Dios mío, que solos
se quedan los muertos!
Gustavo A. Bécquer
Sacaron da cás
a Pepiña a Pomba;
levárona ô adro;
pousárona â porta
da Igrexa; cantáronlle
dimpois catro cousas,
e d’auga bendita
bañárona toda!
Logo colocárona
na xa aberta foxa,
botáronlle terra,,
curbíronlle a lousa,
y-à casa volvéndose…
¡deixárona soya!!
AMOR
A estrela que no ceo
reloce e parpadexa
nas cobizadas noites
de fúlxido lüar;
a estrela que no ceo aluma pracenteira,
¿por quén d’ amores s’ encende?
¿por quén sospirará?…
O átimo invisibre
que pol-o espazo xira
bicado por brisiñas
de brando aletexar;
o átimo lixeiro
que pol-os aires vaga,
¿por quén d’ amores palpexa?
¿por quén sospirará?…
O páxaro que tece
na escura selva o niño,
y-o páxaro que voa
piando sin calar;
o páxaro que tece
na escura selva o niño,
y-o que voando pía,
¿por quén sospirarán?…
A nuble que no ceo
revólvese fureosa
ferida pol-o empuxe
do louco vendaval;
a nuble que mil bágoas
esparxe nas rosiñas,
¿por quén d’ amores chora?
¿por quén sospirará?…
A onda que se rompe
na s pedras altaneira,
y-a ola que as areas
da praya ven bicar;
a foribunda onda
y-a ola gasalleira,
¿por quén d’ amore solouzan?
¿por quén sospirarán?…
A fror que o seo virxe
ao sol nacente ofrece,
a fror qu’ o doce cefro
bicando ledo vai,
a fror a quen coroa
de pelras o recío,
¿por quén d’ amores morre?
¿por quén sospirará?…
O bardo que se doe
das coitas d’ iste mundo
y-a soilas co’os seus sonos
s’encerra a meditar,
o bardo dilicado
de curazón anxéleco,
¿a quén d’ amores canta?
¿por quén sospirará?…
QUIXERA…
Quixera ser anduriña
para voar a onde ti estás,
e dicirche que che quero,
e pousarme na tua mau,
e fabrical-o meu niño
preto do niniño teu,
e poñél-o bico tenro
n’ises teus beizos de mel,
e morrer cando ti morras,
nena do meu curazón,
e que na mesma coviña
nos enterrasen aos dous!
Como estudante de Teleco que son e coa absoluta convinciónn da importancia do Software Libre e de Mancomún, posteo hoxe con esta información que me chegou:
Todos os gobernos fan unhas cousas mellor e outras peor. O bipartito tivo os seus fallos mais unha das cousas boas que fixeron foi a de lanzar o centro de software libre Mancomún. Durante os últimos anos Mancomún mantivo actualizados en galego os programas informáticos máis usados como o navegador (Firefox) ou a ofirmática (OpenOffice). O Galinux, un sistema operativo para poder ter a computadora completamente en galego tamén foi unha iniciativa de Mancomún.
Durante a campaña eleitoral o Partido Popular prometeu implantar o software libre, pero agora que están na Xunta ameazan con desmantelar Mancomún, e nós queremos evitalo. Se tí tamén queres que Mancomún continúe funcionando, axúdanos sumándote a esta campaña: clica nesta ligazón para enviarlles agora un correo electrónico.
Para impedir o peche de mancomún, colabora facendo ruido: espalla esta nova.
Agora máis ca nunca fai falla unha ampla plataforma cidadá para demostrarlle ao goberno do Partido Popular que o pobo quere galego, que nós queremos galego. Se nesa plataforma só van estar os de sempre, A Mesa, BNG, CIG e demais organizacións nacionalistas entón é mellor estar quietiños. Que A Mesa faga convocatorias, os de sempre apoiarémolas. Os de sempre seguiremos loitando polos nosos dereitos lingüísticos. O goberno, coma sempre, non lle fará caso ningún a calquera tipo de presión social, dirá as palabras máxicas “respectamos o dereito da cidadanía e expresar a súa opinión” e seguirá cos seus plans lingüicidas.
É preciso convocar para constituír esa plataforma a todos os partidos políticos: convidar ao sector máis “galeguista?” do PP, ao PSdG-PSOE, a Terra Galega, a Esquerda Unida, así como aqueles partidos que se presentaron ás eleccións galegas e que puidesen estar interesados. Convidar a toda caste de asociacións (veciñais, xuvenís, culturais…), colexios oficiais, organizacións empresariais, ecoloxistas, feministas, institucións… Unha cousa teño clara, se o PSdG non apoia dalgún xeito esa plataforma, se outra central sindical aparte da CIG (CCOO ou UXT) non a apoian quedaría moi coxa. Coxa no sentido de que non está involucrada a maioría da poboación galega.
O momento no que estamos require unión. E para que haxa unha grande unión fai falta uns acordos mínimos, que os hai, fai falta moita comprensión, que cedamos todos moito e que non enroquemos nas ideas propias. Fai falla que A Mesa saiba poñerse nun segundo plano para que o pobo galego se poña diante. Se non conseguimos crear un espazo no que toda persoa que sinta simpatía polo galego, independentemente das súas ideas ou de que o fale ou non, se sinta cómoda, daquela non estaremos impedindo que os verdugos asinen a pena de morte da nosa lingua, porque escrita xa está. Se non conseguimos que na cachola de todos os galegos prenda a chispa da indignación coas medidas involucionistas do PP, a chispa da autoestima e do amor á nosa lingua, entón é que o pobo galego xa está na etapa de morte cerebral e non nos demos conta.
A historia estase escribindo, estamos nunha encrucillada, a responsabilidade é nosa, non hai volta atrás, o futuro do noso idioma, da nosa terra, da nosa nación depende do que fagamos agora. O tempo corre en contra nosa.
Cando vexo milleiros,
milleiros de tractores e labregos,
invadindo as rúas nas tractoradas,
unha rabia infinita sáeme de dentro.
Cando esperto,
e na Voz aparecen manipulacións lingüísticas
completadas con entrevista a Gloria Lago
—diálologo de vesugos—,
a carraxe, durmida, sen podelo evitar esperta.
Cando saio á rúa,
e vexo loitas encarnizadas dos compañeiros do metal,
loitando cos antidisturbios casteláns,
vólvome de aceiro, eu tamén son do metal.
Cando os meus oídos oen dunha señora:
“tiñades que facer coma os vascos,
coller os empresarios e metelos baixo terra,
eses son todos uns ladróns”,
alédome, a conciencia de clase esperta.
Cando milleiros de estudantes
protestan contra Boloña,
—centos en Galiza—,
o maio do 68 parece que volta.
Labregos,
galegos amantes da vosa lingua,
estudantes,
traballadores do metal,
non será hora de erguer as voces xuntos?
Explotación, aldraxes e miseria, Nunca Máis!
Aa mortes lentas mancan menos. Vai dando tempo a afacerse e desembocan nun pasamento tan suave como cando nos cubrimos os ombros co edredón para durmir. Todo isto vai pasando co sector lácteo: vai esmorecendo e calquera día saltará coma cando estoupa a resistencia dunha bombilla. Despois virá o silencio. Non será algo tan ecoloxicamente ostentoso como as estensas manchas negras que nos enzoufaron as costas, que taparon rochas, coídos e praias da noite para a mañá. De cando Mangouras (el cumpriu as obrigas que aprendemos en Conrad: salvar tripulación e barco), lembro os berros, as protestas, as bandeiras, os libros, os documentais…. e logo o silencio que auguraba Hamlet. Non leo escritor nin miro actor nin sinto músico algún argallando a Marea Branca para protestar contra a previsible inanición do noso campo. O seu silencio lémbranme a cando Heidegger rexeitou unha cátedra filosófica en Berlín para ficar nos lameiros verdes de Friburgo, que el miraba «cos ollos do hóspede ou do veraneante». Cando menos o pensador vivía entre os labregos, pero o agro segue sen noticias dos creadores galegos. Deben de ser como o reloxo que funcionaba por veces si e por veces non. «Ten días», dicía o propietario. Estes teñen causas.
(artigo en El Progreso).
